Kościół farny pod wezwaniem. św. Zygmunta Króla
Kościół św. Zygmunta Króla został erygowany 1 stycznia 1401 roku przez braci Jakuba i Sławka Odrowążów, którzy od nazwy posiadłości przyjęli nazwisko Szydłowieckich. Pierwotny kościół był drewniany.
W 1493 roku Jakub Szydłowiecki, burgrabia krakowski i podskarbi wielki koronny, rozpoczął z własnej fundacji budowę kościoła murowanego. Budowa została zakończona przez jego brata, Mikołaja Szydłowieckiego, kasztelana radomskiego i podskarbiego wielkiego koronnego ok. roku 1525.
Kościół jest orientowany, murowany z miejscowego piaskowca. Składa się z trzyprzęsłowego prezbiterium i prostokątnej nawy, przykrytej drewnianym płaskim modrzewiowym stropem z polichromią przedstawiającą św. Zygmunta Króla w majestacie. Do prezbiterium przylega od północy gotycka zakrystia i skarbczyk. Od strony południowej do nawy głównej przylega kaplica Najświętszej Marii Panny a od północy kaplica św. Stanisława i kruchta. W czasach Radziwiłłów od strony zachodniej, na osi kościoła, dobudowano do głównej nawy nową kruchtę. Mury kościoła są opięte szkarpami, cały kościół obiegają profilowane gzymsy: cokołowy, kapnikowy i wieńczący, będące klasycznym rozwiązaniem gotyckim. Ceglane szczyty nawy zawierają blendy arkadowe oraz kamienne tarcze z herbami Mikołaja Szydłowieckiego. Wieżyczka z sygnaturką pochodzi z połowy XVII w. Wystrój wewnętrzny utrzymany jest w stylu późnego renesansu.
W prezbiterium na północnej ścianie umieszczony jest przepiękny późnogotycki poliptyk, przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny i sceny ewangeliczne, wykonany w 1509r. w warsztatach krakowskich. Malowidła poliptyku przedstawiają także członków rodziny Szydłowieckich, którzy byli jego fundatorami.
Prezbiterium sklepione jest gwiaździście. Wykonano je według projektu rozrysowanego na północnej ścianie nawy głównej. Doskonale zachowany naścienny ryt sklepienia jest rzadkością w tej części Europy. W ścianie prezbiterium znajduje się płyta nagrobna Mikołaja Szydłowieckiego z czerwonego marmuru z warsztatu Berrecciego. W nawie głównej obok północnego wejścia klasycystyczny nagrobek Anny z Gawdzickich Radziwiłłowej dłuta Monaldiego. Budynek kościoła jest przykładem wykorzystania bloków piaskowców szydłowieckich w budownictwie monumentalnym.
Swoistą dekorację zewnętrznych ścian kościoła stanowią inskrypcje (graffiti) wyryte w blokach piaskowcowych południowej części jego murów. Zawierają imiona, nazwiska i daty wskazujące, iż powstały one na przełomie wieków XVI i XVII i stanowiły formę upamiętnienia osób, zapewne spoczywających na przykościelnym cmentarzu mieszkańców miasta.
Obok kościoła usytuowana jest dzwonnica pochodząca z XVI w, wybudowana także z szydłowieckiego piaskowca.

























Komentarze