Odkryj atrakcje » Polska » Łódzkie » Bełchatów » Atrakcje

Spacer ulicami przeszłości

Najstarszą częścią współczesnego Bełchatowa są Grocholice. Ich istnienie źródła pisane notują już w XII wieku.

Od najdawniejszych czasów należały do rozległych dóbr arcybiskupa gnieźnieńskiego. W roku 1485 zostały podniesione do godności miasta, na mocy przywileju wydanego przez Kazimierza Jagiellończyka. Prawa miejskie utraciły w roku 1870.

Początki historii osady Bełchatów sięgają XIV wieku. Wówczas tereny, na których powstało dzisiejsze miasto, z częścią ziemi wieluńskiej i sieradzkiej, otrzymał założyciel i pierwszy właściciel osady Bełchat herbu Topór. W wyniku dziedziczenia, w XVI wieku właścicielami miasta została rodzina Kowalewskich herbu Prus III. W pierwszym ćwierćwieczu XVIII wieku dobra bełchatowskie przeszły w posiadanie Rychłowskich herbu Nałęcz. Osada rozwijała się dzięki dogodnemu położeniu, krzyżującym się traktom z Piotrkowa do Wielunia i z Łasku do Kamieńska. Ówcześni gospodarze Bełchatowa podjęli starania w kierunku podniesienia go do rangi miasta. Zwieńczone zostały one przywilejem uzyskanym od króla Augusta III Sasa w I połowie XVIII wieku. Od tego momentu na pieczęci Bełchatowa pojawiły się postaci Adama i Ewy przy drzewie oplecionym przez węża.

Dziewiętnastowieczna historia Bełchatowa związana jest z rodziną Kaczkowskich herbu Świnka. Na początku XIX wieku dzierżawca Bełchatowa - Józef Kaczkowski założył pierwszą manufakturę włókienniczą. W tym czasie miasto powoli traciło charakter rzemieślniczo – rolniczy, stając się ośrodkiem włókiennictwa na tyle ważnym, iż Bełchatów znalazł się w rzędzie „miast fabrycznych” Królestwa Polskiego. Dzięki staraniom Kaczkowskich wzniesiono kościół ewangelicki, utworzono szkołę elementarną, zorganizowano pocztę, aptekę, utworzono drogę Piotrków – Wieluń przez Bełchatów.

W 1870 roku, po upadku powstania styczniowego, Bełchatów przestał być miastem. Kaczkowscy stracili rodzinny majątek – dwór w centrum miasta. Pod koniec XIX wieku kupiła go, od kolejnego niemieckiego właściciela, rodzina Hellwigów. W dawnej siedzibie Rychłowskich i Kaczkowskich mieszkali oni przez trzy pokolenia. Przez ten czas w znacznym stopniu przyczynili się do rozwoju gospodarczego i kulturalnego Bełchatowa. Odegrali ważną rolę w staraniach o odzyskanie praw miejskch. Osada ponownie stała się miastem w 1925 roku.

W okresie międzywojennym uruchomiono w mieście kilka nowych fabryk, elektrownię dla potrzeb miasta, założono także bank, sąd, bibliotekę publiczną. Działały partie polityczne oraz organizacje o charakterze kulturalnym i sportowym. Bełchatów był wówczas miastem wielonarodowościowym. Obok siebie żyli i pracowali Polacy, Żydzi i Niemcy.

Podczas II wojny światowej miasto zostało włączone bezpośrednio do Rzeszy, tzw. „Kraju Warty”. W Bełchatowie, ogłoszonym przez Niemców „miastem żydowskim”, utworzono getto dla ludności żydowskiej, w którym znalazło się około 5500 Żydów. Zlikwidowano je w sierpniu 1942 roku, a ludność wywieziono do getta w Łodzi i do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. Po przeszło pięcioletniej okupacji miasto liczyło zaledwie 3,5 tys. mieszkańców (przed II wojną światową 12 tys.).

Nowy etap w historii Bełchatowa rozpoczął się w 1960 roku. Odkryto wówczas pokłady złóż węgla brunatnego w Piaskach koło Bełchatowa. Decyzja rządu o rozpoczęciu budowy zagłębia paliwowo - energetycznego zapadła w 1973 roku. W roku 1980 wydobyto pierwszy węgiel. Inwestycje, zapoczątkowane w latach siedemdziesiątych, przyciągnęły do miasta kilka tysięcy ludzi z różnych stron Polski, którzy osiedlili się tu na stałe. Ludzie ci, przywieźli własne tradycje i obyczaje, tworząc tym samym nowy obraz naszego miasta.