Sanktuarium Matki Bożej Kodeńskiej
To najstarsze i najbardziej znane sanktuarium Podlasia.
Najcenniejszym i najstarszym obiektem zabytkowym jest gotycka cerkiew z renesansowym szczytem, którą w 1540 r. Sapiehowie pobudowali na zamku. To jedna z wyjątkowych, spotykanych wyłącznie na pograniczu polsko-ruskim, świątynia obrządku wschodniego zaprojektowana w typowo zachodniej stylistyce architektonicznej.
Budowla wznosi się poza miasteczkiem, w otoczeniu parku założonego na terenie pozamkowym. Widoczne są zarysy części wałów, na podpiwniczeniu zamku dobudowano podest ołtarzowy (zamek ostatecznie rozebrano w międzywojniu). Na fundamentach arsenału stoi okazała kaplica odpustowa. W parku rozmieszono rzeźby współczesnej drogi krzyżowej.
Przejdźmy teraz do samego miasteczka. Młodszą świątynią Kodnia jest stojąca w rynku bazylika św. Anny. Powstawała w latach 1629-36, jednak obecną bogatą fasadę uzyskała podczas barokowej przebudowy w 1709 r. Najcenniejszym elementem w świątyni jest słynący łaskami obraz Matki Bożej Kodeńskiej. Kodeński obraz uznaje się za cenne dzieło sztuki. Świadectwem wczesnego kultu jest kosztowna dekoracja (sukienka i korony) z XVII i XVIII w.
Świątobliwa kradzież
Obecność słynącego łaskami obrazu Matki Bożej to zasługa Mikołaja Sapiehy (1581-1644). W intencji poprawy stanu zdrowia, wybrał się z pielgrzymką do Rzymu. Na miejscu owładnęła nim jednak inna słabość - zapałał nieprzezwyciężoną chęcią posiadania obrazu, który ujrzał w papieskiej kaplicy. Pragnienie okazało się na tyle silne, że kiedy papież nie zgodził się na ofiarowanie wizerunku, Sapieha przekupiwszy zakrystiana, obraz wykradł. Myląc pościgi, udało mu się dotrzeć do Kodnia, gdzie wkrótce obraz zasłynął cudami. Cieniem nad radością pobożnego Mikołaja kładła się jednak klątwa papieska. I tę przeciwność udało się wkrótce przezwyciężyć - Sapieha walnie przyczynił się do zerwania sejmu, który miał zagwarantować wolności innowiercom. Ukontentowany papież nie tylko zdjął klątwę, ale też udzielił Sapieże błogosławieństwa, ten zaś w 1636 r. przeprowadził umiłowany wizerunek do nowo wybudowanego kościoła.
Od niedawna można zwiedzać krypty bazyliki.
W obrębie kościelnych murów znajduje się dzwonnica, a na tyłach świątyni zabudowania klasztorne oo. Oblatów, którzy opiekują się sanktuarium od 1927 r. W klasztorze mieści się Muzeum Misyjno-Ornitologiczne, gdzie zakonnicy gromadzą przedmioty przywożone z różnych stron świata oraz wypchane ptaki. Druga wystawa w muzeum dotyczy historii Kodnia (czynne 8.00-16.00; w sezonie, IV-X, do 19.00).
Kodeń to przede wszystkim parterowe miasteczko, do niedawna z przewagą drewnianej zabudowy. Sporo przykładów takiej architektury zachowało się do dziś. Okazały obiekt w narożniku rynku to niegdysiejsza siedziba jezuitów. Z kodeńskich zabytków warto jeszcze wymienić pałac Placencja z początku XVIII stulecia w północnej części miasta (obecnie schronisko im. Brata Alberta) oraz cmentarną kaplicę św. Wawrzyńca na planie koła (1811). Nad wejściem znajduje się wyjątkowe epitafium poświęcone Maciejowi Łukasiewiczowi, 3-letniej ofierze rzekomego mordu rytualnego popełnionego przez Żydów w 1698 r. Finał procesu, który odbył się w tej sprawie, miał miejsce na kodeńskim rynku, gdzie dwóch oskarżonych ścięto.Przy ulicy Sławatyckiej stoi murowana dzwonnica bramowa z nieistniejącej już cerkwi Unickiej z 1805 r., a obok nie zabytkowa, bo wyświęcona w 2007 r., jest cerkiew prawosławna Świętego Ducha. Jej budowę wsparła grecka społeczność prawosławna, a w uroczystej konsekracji wziął udział arcybiskup Aten i całej Grecji - Christodulos. Nieco dalej zobaczymy cerkiew św. Michała Archanioła, zbudowaną przed wojną jako świetlica, która przez lata służyła tutejszym prawosławnym.
Budowla wznosi się poza miasteczkiem, w otoczeniu parku założonego na terenie pozamkowym. Widoczne są zarysy części wałów, na podpiwniczeniu zamku dobudowano podest ołtarzowy (zamek ostatecznie rozebrano w międzywojniu). Na fundamentach arsenału stoi okazała kaplica odpustowa. W parku rozmieszono rzeźby współczesnej drogi krzyżowej.
Przejdźmy teraz do samego miasteczka. Młodszą świątynią Kodnia jest stojąca w rynku bazylika św. Anny. Powstawała w latach 1629-36, jednak obecną bogatą fasadę uzyskała podczas barokowej przebudowy w 1709 r. Najcenniejszym elementem w świątyni jest słynący łaskami obraz Matki Bożej Kodeńskiej. Kodeński obraz uznaje się za cenne dzieło sztuki. Świadectwem wczesnego kultu jest kosztowna dekoracja (sukienka i korony) z XVII i XVIII w.
Świątobliwa kradzież
Obecność słynącego łaskami obrazu Matki Bożej to zasługa Mikołaja Sapiehy (1581-1644). W intencji poprawy stanu zdrowia, wybrał się z pielgrzymką do Rzymu. Na miejscu owładnęła nim jednak inna słabość - zapałał nieprzezwyciężoną chęcią posiadania obrazu, który ujrzał w papieskiej kaplicy. Pragnienie okazało się na tyle silne, że kiedy papież nie zgodził się na ofiarowanie wizerunku, Sapieha przekupiwszy zakrystiana, obraz wykradł. Myląc pościgi, udało mu się dotrzeć do Kodnia, gdzie wkrótce obraz zasłynął cudami. Cieniem nad radością pobożnego Mikołaja kładła się jednak klątwa papieska. I tę przeciwność udało się wkrótce przezwyciężyć - Sapieha walnie przyczynił się do zerwania sejmu, który miał zagwarantować wolności innowiercom. Ukontentowany papież nie tylko zdjął klątwę, ale też udzielił Sapieże błogosławieństwa, ten zaś w 1636 r. przeprowadził umiłowany wizerunek do nowo wybudowanego kościoła.
Od niedawna można zwiedzać krypty bazyliki.
W obrębie kościelnych murów znajduje się dzwonnica, a na tyłach świątyni zabudowania klasztorne oo. Oblatów, którzy opiekują się sanktuarium od 1927 r. W klasztorze mieści się Muzeum Misyjno-Ornitologiczne, gdzie zakonnicy gromadzą przedmioty przywożone z różnych stron świata oraz wypchane ptaki. Druga wystawa w muzeum dotyczy historii Kodnia (czynne 8.00-16.00; w sezonie, IV-X, do 19.00).
Kodeń to przede wszystkim parterowe miasteczko, do niedawna z przewagą drewnianej zabudowy. Sporo przykładów takiej architektury zachowało się do dziś. Okazały obiekt w narożniku rynku to niegdysiejsza siedziba jezuitów. Z kodeńskich zabytków warto jeszcze wymienić pałac Placencja z początku XVIII stulecia w północnej części miasta (obecnie schronisko im. Brata Alberta) oraz cmentarną kaplicę św. Wawrzyńca na planie koła (1811). Nad wejściem znajduje się wyjątkowe epitafium poświęcone Maciejowi Łukasiewiczowi, 3-letniej ofierze rzekomego mordu rytualnego popełnionego przez Żydów w 1698 r. Finał procesu, który odbył się w tej sprawie, miał miejsce na kodeńskim rynku, gdzie dwóch oskarżonych ścięto.Przy ulicy Sławatyckiej stoi murowana dzwonnica bramowa z nieistniejącej już cerkwi Unickiej z 1805 r., a obok nie zabytkowa, bo wyświęcona w 2007 r., jest cerkiew prawosławna Świętego Ducha. Jej budowę wsparła grecka społeczność prawosławna, a w uroczystej konsekracji wziął udział arcybiskup Aten i całej Grecji - Christodulos. Nieco dalej zobaczymy cerkiew św. Michała Archanioła, zbudowaną przed wojną jako świetlica, która przez lata służyła tutejszym prawosławnym.
Aktywności powiązane z atrakcją: Zwiedzanie
|
Artykuły dotyczące tej atrakcji:
W okolicy
Noclegi w okolicy
Komentarze